De onderscheiding werd uitgereikt door de Israëlische ambassadeur in Nederland. Foto: Bert Vinkenborg
De onderscheiding werd uitgereikt door de Israëlische ambassadeur in Nederland. Foto: Bert Vinkenborg (Foto: )

Onderscheiding Yad Vashem postuum uitgereikt aan echtpaar uit Heelweg

DEN HAAG/HEELWEG - De ambassadeur van Israël, Aviv Shir-On, reikte op 12 maart de Yad Vashem onderscheiding postuum uit aan het echtpaar Jan Willem (Jan) en Harmina Johanna (Harmina) van Lochem-Hillen. De onderscheiding in de vorm van een medaille en een oorkonde werd, tijdens een indrukwekkende bijeenkomst in de Israëlische ambassade in Den Haag, in ontvangst genomen door kleindochter Ria Scholten, vergezeld door haar dochter Mirjam.

Door Bert Vinkenborg

De plechtigheid werd omlijst door toespraken en een muzikaal intermezzo door een celliste. Verder werden brieven van de directeur van het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten en van de burgemeester van gemeente Oude IJsselstreek voorgelezen. Die laatste, Otwin van Dijk, schreef: 'De durf, moed en ervaringen van toen kunnen voor velen een les zijn hoe om te gaan met de problematiek van nu'. Drie leerlingen van het IKC De Meeander uit Heelweg, Yun van Hapere, Indy van der Meij en Kirsten Vossers, hielden een voordracht over de oorlog. Naar deze school ging het zoontje van één van de onderduikers onder een schuilnaam.

De Yad Vashem, in het Nederlands 'De rechtvaardige onder de volkeren' wordt toegekend aan personen die zich gedurende de Holocaust hebben ingespannen om Joden te redden, vaak met gevaar voor eigen leven. Hun namen worden vastgelegd in het Yad Vashem Holocaust herdenkingscentrum in Jeruzalem. Dit centrum werd in 1953 opgericht ter herdenking en voor documentatie, onderzoek en educatie van de Holocaust.
Het echtpaar Van Lochem woonde in Heelweg-West in een pachtboerderij aan de Lankhorsterweg en nam in 1943 drie Joodse onderduikers in huis die daar tot aan de bevrijding onderdak vonden. Een vierde Joodse onderduiker voegde zich later nog bij hen. Allen behoorden tot één familie. Zij waren in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog Duitsland ontvlucht voor de toenemende druk van de nazi's en uitgeweken naar het toen ogenschijnlijk veilige Nederland. Na de bezetting van Nederland door de Duitsers werd in 1942 ook hier de situatie voor de Joden heel gevaarlijk. Ze zochten een schuilplaats en vonden die bij de familie Van Lochem.
De vier onderduikers zaten op de hilde tussen de strobalen in een kleine ruimte waar onder normale omstandigheden alleen plaats was voor de boerenknecht. In de onderduikperiode woonden alle vijf (!) kinderen Van Lochem ook nog thuis. De laatste twee weken voor de bevrijding werd het nog extra spannend omdat op de boerderij Duitse soldaten werden ingekwartierd.
Alle onderduikers die in de boerderij van de Van Lochems onderdak vonden, overleefden de oorlog. Zij vergaten de zorg en moed van het echtpaar dat hen het leven had gered nooit en bleven warme contacten met Jan en Harmina van Lochem onderhouden.

Meer berichten